جزییات طرح شناور سازی بلیت سینما در سال آینده اعلام شداکران «مست عشق» حسن فتحی در نمایش خانگیانتصاب «مهنا بابایی مقدم» به عنوان سرپرست اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان رضوانشهرانتصاب نماینده هسته گزینش توانیر در شرکت برق منطقهای گیلانمهلت ثبت درخواست کالابرگ الکترونیکی تا ۱۵ اسفند تمدید شددستور استاندار گیلان به بانکها برای تأمین وجه نقد خودپردازها در شب عید وزیر آموزش و پرورش: از برخورد سلبی در مدارس پرهیز شودسیروس مقدم: هیچ اقدامی برای تولید فصل جدید «پایتخت» انجام نشده است
عمارت کلاه فرنگی رشت؛ نگین تاریخی باغ محتشم
✍نیلوفر رضانژاد
عمارت کلاه فرنگی رشت یکی از آثار تاریخی شاخص این شهر است که در محدوده باغ محتشم، قدیمیترین پارک شهری رشت، قرار دارد و بهعنوان یکی از بناهای بهجامانده از دوره قاجار شناخته میشود. این عمارت بخشی از ساختار تاریخی باغ محتشم است و از ابتدا بهعنوان فضایی برای تفرج و استفاده فصلی طراحی شده است.
بر اساس شواهد تاریخی، عمارت کلاه فرنگی در اواخر دوره قاجار ساخته شده؛ دورهای که احداث کوشکها و عمارتهای باغی در میان مالکان و طبقات صاحبنفوذ رواج داشت. این بنا کاربری سکونتی دائمی نداشته و بیشتر برای استراحت، پذیرایی و بهرهگیری از فضای باغ مورد استفاده قرار میگرفته است. جانمایی عمارت در بخش جنوبی باغ و در مجاورت رودخانه گوهررود، نشاندهنده توجه سازندگان به شرایط اقلیمی، جریان هوا و منظر طبیعی بوده است.
باغ محتشم که امروزه با نام پارک شهر رشت شناخته میشود، از جمله باغهای تاریخی گیلان است که شکلگیری آن نیز به دوره قاجار بازمیگردد. این باغ در ابتدا مالکیت خصوصی داشته و در گذر زمان، همزمان با توسعه شهر رشت، به فضای عمومی تبدیل شده است. عمارت کلاهفرنگی از ابتدای شکلگیری باغ بهعنوان عنصر شاخص آن شناخته میشد و نقش نقطه کانونی این فضای سبز را بر عهده داشته است.
از نظر معماری، عمارت کلاهفرنگی بنایی چندطبقه با ساختاری عمودی است که در طبقه فوقانی به فضایی هشتضلعی منتهی میشود. این فرم خاص، دلیل اصلی نامگذاری بنا به «کلاهفرنگی» به شمار میرود. طراحی بنا بهگونهای انجام شده که امکان دید به باغ از جهات مختلف فراهم باشد و تهویه طبیعی بهطور مؤثر صورت گیرد؛ موضوعی که در اقلیم مرطوب رشت اهمیت ویژهای دارد. استفاده از مصالحی مانند آجر، چوب و پوشش سفالی سقف نیز نشاندهنده هماهنگی بنا با شرایط آبوهوایی و الگوهای معماری بومی منطقه است.
در حال حاضر، باغ محتشم یکی از مهمترین فضاهای عمومی و تفرجگاهی شهر رشت محسوب میشود و عمارت کلاه فرنگی در مرکز این فضای شهری قرار دارد. این بنا اگرچه در حال حاضر کاربری فعال مشخصی ندارد، اما بهدلیل ثبت در فهرست آثار ملی کشور، تحت حفاظت میراث فرهنگی قرار گرفته و بهعنوان یکی از نمادهای تاریخی شهر رشت شناخته میشود.
عمارت کلاه فرنگی رشت نمونهای از معماری باغمحور دوره قاجار است که حفظ و مرمت اصولی آن میتواند در صیانت از میراث تاریخی و تقویت هویت فرهنگی شهر نقش مؤثری ایفا کند. توجه به اینگونه بناها، علاوه بر حفظ ارزشهای معماری، پیوند میان گذشته تاریخی رشت و فضای شهری امروز را تقویت خواهد کرد.
نیلوفر رضانژاد (کارشناس ارشد باستان شناسی، گرایش دوران تاریخی ایران)
دیدگاهتان را بنویسید